|
Artrose
Wat is
artrose? In de volksmond wordt artrose ook wel gewrichtsslijtage genoemd. Het is de slijtage van het kraakbeen dat de botten in de gewrichten bekleedt, waardoor mensen pijnlijke en stijve gewrichten krijgen. Het is een typisch ouderdomsverschijnsel, maar kan ook bij jongere mensen voorkomen. Artrose valt niet te genezen, maar met medicijnen en fysiotherapie vermindert de pijn en kunnen de stijve gewrichten weer bewegen. Onder normale omstandigheden is het kraakbeen dat de uiteinden van de botten in gewrichten omkleed, glad. Bij artrose krijgt dit kraakbeen een ruw en onregelmatig oppervlak, waardoor het gewricht minder gemakkelijk beweegt en er pijn ontstaat. Artrose is iets heel anders dan chronische gewrichtsreuma. Indien u artrose heeft, hoeft u niet bang te zijn dat u ook aan chronische gewrichtsreuma gaat lijden.
Wat zijn
de klachten van artrose?
De eerste signalen van artrose (gewrichtsslijtage) zijn stijfheid van de
gewrichten bij het opstaan en in een later stadium gevolgd door pijn in
gewrichten van handen, heupen of knieën. Het kraken van gewrichten als
ze worden gedraaid is een andere aanwijzing voor artrose
(gewrichtsslijtage). Deze klachten ontwikkelen zich gedurende een groot
aantal jaren en worden naarmate men ouder wordt heel langzaam erger.
Soms is het zo dat er naast artrose (gewrichtsslijtage) ook sprake is
van gewrichtsontsteking, dan spreekt men van artritis.
n een latere fase van deze aandoening wordt door het slijten van het
gewrichtskraakbeen ook het bot aangetast. Dit komt doordat de gewrichten
door het verlies aan kraakbeen minder schokbestendig zijn geworden. Dit
treedt het meest op bij gewrichten die zwaar worden belast, zoals knieën
en heupen. Het gewrichtsbot wordt vaak dikker en gewrichten worden
uiteindelijk zo misvormd dat de functie van het gewricht zeer beperkt
wordt en het gebruik veel pijn doet. Vaak verergeren de klachten na een
intensief gebruik van het gewricht, waarbij de pijn vaak 's nachts
optreedt. Hierdoor lijden patiënten die gewrichtsslijtage (artrose)
hebben ook vaak aan slapeloosheid.
Hoe
ontstaat artrose? Het
is nog niet precies bekend waardoor de verruwing van het kraakbeen
ontstaat. Wel zijn er inmiddels omstandigheden bekent die het optreden
van artrose bevorderen:
- afwijkingen in de gewrichten of in de houding - te
zware belasting van de gewrichten -
ouderdom -
erfelijke aanleg.
Hoe vaak
komt artrose voor?
Artrose is een typisch ouderdomsverschijnsel: 20 %
van alle 55-plussers heeft artrose 90%
van alle 60-plussers heeft het in meer of mindere mate.
Omdat de groep ouderen op dit moment sterk groeit, komt artrose dus
steeds meer voor. Het is de meest voorkomende aandoening bij ouderen,
vooral bij vrouwen.
Wat kan je doen aan artrose?
Leefstijl - Om
artrose op latere leeftijd te voorkomen is het belangrijk om:
-
De gewrichten niet te zwaar te belasten door
te tillen of door intensieve sportbeoefening
-
Gezond te eten -
Het lichaamsgewicht op het juiste niveau te houden. - Deze regels zijn ook
van groot belang voor mensen die al artrose hebben. Voor hen gelden
daar naast de volgende leefregels: -
Blijf in beweging zonder de gewrichten teveel te belasten
-
Rust regelmatig
-
Houd de gewrichten goed warm. -
Medicijnen en fysiotherapie
Artrose valt niet te genezen, maar de meeste mensen met artrose leiden
toch een normaal en actief leven. Een goede levensstijl, medicijnen en
fysiotherapie zorgen ervoor dat stijve gewrichten weer kunnen bewegen.
En een ernstig beschadigd gewricht (bijvoorbeeld een heup) vervangt de
chirurg desnoods door een kunstmatig gewricht.
Wat is het
verschil tussen artrose en reumatoïde artritis?
Reumatoïde artritis kenmerkt zich door een chronische ontsteking van
verschillende gewrichten. Tussen de huid en gewricht bevindt zich het
gewrichtskapsel dat bij reumatoïde artritis ontstoken is geraakt. Dit
wordt warmer en dikker en produceert ontstekingsvocht. Hoe warmer dit
ontstekingsvocht wordt des te harder worden de schadelijke enzymen aan
het werk gezet. Deze enzymen beschadigen het kraakbeen, maar ook het bot
en gewrichtskapsel. Waar zich eerst een smeersel tussen de botuiteinden
bevond schuren de gewrichten nu langs elkaar. Daarna kan het bot worden
aangetast. De druk op het kraakbeen en het bot kan toenemen waardoor
beide beschadigd raken en zelfs kunnen verdwijnen. Artrose wordt in de
volksmond ook wel slijtagereuma genoemd. Bij artrose wordt het kraakbeen
dunner waardoor de schokdempende functie ervan verdwijnt. Als gevolg
daarvan neemt de druk op de botdelen toe en kunnen er afwijkingen aan de
botten ontstaan. Naast veranderingen in het gewricht kunnen zich ook
ontstekingen in de gewrichten voordoen. Dit wordt veroorzaakt door de
vrijgekomen kraakbeendeeltjes die in de gewrichtsholte voorkomen. De
oorzaak van artrose is onbekend; het kan een gevolg zijn van een
stoornis in de stofwisseling van het gewrichtskraakbeen. Artrose komt
ook op jonge leeftijd voor.
Kun je
artrose op jonge leeftijd krijgen?
Artrose kun je op iedere leeftijd krijgen, al wordt de kans op artrose
groter bij het ouder worden. In Nederland zijn er ongeveer 25.000 mensen
met artrose tussen de 25 en 44 jaar.
Kunnen
gewrichten slijten door beweging? |